Uništiti civilizaciju?
Pretpostavljam da bi se svi/e anarhisti/kinje složili/e u tome da želimo uništiti svaku instituciju, strukturu i sistem dominacije i eksploatacije. Odbacivanje ovih stvari čini, na kraju krajeva, osnovu anarhizma. Mnogi/e bi se takođe složili/e da se među ovim institucijama, strukturama i sistemima nalaze država, privatno vlasništvo, religija, zakoni, patrijarhalna porodica, klasna vladavina... Poslednjih godina, neki/e anarhisti/kinje su počeli/e govoriti o potrebi uništenja civilizacije. Ovo je, naravno, dovelo do reakcija koje su za cilj imale odbranu civilizacije. Nažalost, umjesto stvarne argumentacije ova debata je, uglavnom, bila oštra, prepuna psovki, međusobnog nerazumjevanja i teritorijalnih osporavanja o vlasništvu nad etiketom “anarhista/kinja” umjesto prave argumentacije. Jedan od problema (iako vjerovatno ne i najznačajniji) koji se nalazi u pozadini nemogućnosti da se stvarno raspravlja o ovom pitanju je i taj što je vrlo malo individua sa svake strane pokušalo da precizno definiše šta podrazumjeva pod “civilizacijom”. Umjesto toga, ona ostaje nebulozna riječ koja predstavlja sve što je loše za jednu stranu i sve što je dobro za drugu.
Da bismo razvili/e precizniju definiciju civilizacije, vrijedi ispitati kada i gdje kažu da se razvila i koje razlike stvarno postoje između društava koja se trenutno nazivaju civilizovanim i onih koja se ne smatraju takvim. Takvo istraživanje pokazuje da postojanje uzgoja životinja, poljoprivrede, sedentarnog načina života, prefinjene umjetnosti, vještina i tehnika ili čak prostih oblika topljenja metala nisu dovoljni da se društvo nazove civilizovanim (iako čine potrebnu materijalnu osnovu za razvoj civilizacije). To jest, ono što se razvilo prije, otprilike, deset hiljada godina u “koljevci civilizacije” i ono što je bilo zajedničko svim civilizovanim društvima (a što je nedostajalo onim koja su smatrana “necivilizovanim”) jeste mreža institucija, struktura i sistema koji nameću društvene odnose dominacije i izrabljivanja. Drugim riječima, civilizovano društvo je ono koje čine država, vlasništvo, religija (ili u modernom društvu, ideologija), zakoni, patrijarhalna porodica, robna razmjena, klasna vladavina – sve ono čemu se mi, kao anarhisti/arhistkinje, protivimo.
Drugačije rečeno, svim civilizovanim društvima je zajednička sistematska eksproprijacija života onih koji žive unutar tih društava. Kritika pripitomljavanja (oslobođena bilo kakvih moralnih podupirača) nudi korisno oruđe za razumjevanje ovoga. Šta je pripitomljavanje ako ne eksproprijacija života nekog bića od strane drugog koje, onda, izrabljuje taj život za sopstvene potrebe? Civilizacija je, dakle, sistematsko i institucionalizovano pripitomljavanje ogromne većine ljudi u društvu od strane nekolicine koju opslužuje mreža dominacije.
Stoga je revolucionarni proces ponovnog prisvajanja naših života proces našeg decivilizovanja, odbacivanja našeg pripitomljavanja. Ovo ne znači postati pasivni/a rob/inja instinkta (ako tako nešto uopšte postoji) ili rastopiti se u tobožnje jedinstvo Prirode. To znači postati nekontrolisana individua sposobna da donosi i sprovodi odluke koje utiču na naše živote u slobodnom (u)druženju sa ostalima.
Iz ovoga bi trebalo biti očigledno da odbacujem bilo kakav model za idealan svijet (nemam povjerenja u bilo koju viziju koja je suviše savršena – pretpostavljam da je u njoj individua isčezla). Pošto je bit revolucionarne borbe koja je u skladu sa anarhističkim idealima ponovno prisvajanje života od strane individua koje su izrabljivane, obespravljene i kojima se dominira, u procesu te borbe ljudi će odlučiti kako žele da stvore svoje živote, za šta u ovom svijetu misle da im može povećati slobodu, otvoriti mogućnosti i dograditi njihovo uživanje, a šta bi bio teret koji krade životne radosti i potkopava mogućnosti za širenje slobode. Ne vidim kako bi takav proces mogao stvoriti bilo kakav pojedinačni, univerzalni društveni model. Umjesto toga, beskonačan broj eksperimenata koji se drastično razlikuju od mjesta do mjesta i koji se mijenjaju tokom vremena odražavaće pojedinačne potrebe, želje, snove i težnje svake i svih individua.
Dakle, zaista, uništimo civilizaciju, ovu mrežu dominacije, ali ne u ime nekog modela, asketske moralnosti žrtvovanja ili mističnog raspadananja u tobože neotuđeno jedinstvo sa Prirodom, već zbog ponovnog prisvajanja naših života, uništenje civilizacije – ove deset hiljada godina stare mreže dominacije koja se raširila planetom – predstavlja kolektivnu ponovnu izgradnju nas samih, kao nekontrolisanih i jedinstvenih individua, i inicijaciju veličanstvenog i zastrašujućeg putovanja u nepoznato - slobodu.
_______________________________________________
Willful Disobedience Vol. 3, No. 3
Kontrapunkt
