Pogled na autonomni i insurekcionistički anarhizam u istoriji SAD
Anarhizam je oduvijek bio društveni pokret sastavljen od različitih gledišta po pitanju organizacije i strategije. Autonomni i insurekcionistički anarhizam - koga odlikuju naglašavanje individualne odgovornosti, neformalna organizacija, direktna akcija i oružana borba - odigrao je ključnu ulogu u razvoju američkog anarhističkog pokreta. Maja 1885. godine, njemački anarhisti su u Londonu (Engleska) osnovali Autonomnu grupu i počeli da objavljuju žurnal pod nazivom "Die Autonomie", jednim dijelom i kao odgovor na novine koje je vodio Johann Most, a koga su smatrali suviše autoritarnim. Ovaj žurnal ("Die Autonomie") je predstavljao izvor inspiracije za razvoj autonomnog anarhističkog pokreta u Čikagu, a januara 1886. godine čikaški anarhisti George Engel i Adolph Fischer su pokrenuli novine “Der Anarchist” kao svojevrsni forum za anarhiste autonomiste koji su živjeli u tom gradu. Neslaganja unutar anarhističke organizacije International Working People's Association su dovela do, 1885. godine, razvoja posebnog autonomističkog pokreta u gradu jer anarhisti autonomisti nisu podržavali ideje (“Chicago Idea”) koju su zagovarali anarhisti kao što je Albert Parsons, a koje su, u osnovi, predstavljale rane oblike anarho-sindikalizma. Autonomisti su smatrali da su sindikati reformističke i birokratske strukture koje su neprikladne za revolucionarnu aktivnost.
Pokret anarhista autonomista grada Čikaga činile su sledeće (neformalne) grupe/organizacije: North-West Side Group, Anarchist Discussion Club, South West Side Group Number 3, Socialistic Male Chorus of the South West Side, (second and third companies of the) Lehr-und-Wehr Verein ([na]oružana radnička milicija čiji je član bio i Fischer)
Autonomisti su pozivali na “potpuno uništenje postojećeg poretka uz upotrebu sile” i odlikovalo ih je odbijanje kompromisa tj. pregovora sa klasnim neprijateljem. Nisu slali delegate na sastanke grupa (General Committee of Chicago Groups), iako je Fischer bio član sindikata (German Typographical Union), autonomisti su odbijali zvanične dužnosti u bilo kojoj organizaciji. Umjesto toga oni su zagovarali formiranje nezavisnih grupa za akciju koje bi se uključivale u oružanu borbu i stvarale slobodna udruženja sa individuama i grupama. Novine “Der Anarchist” nisu imale urednika, već samo kontakt adresu. Anarhistička kulturna dešavanja su imala značajnu ulogu u pokretu i uključivala su horove, orkestre, pozorišne grupe, klubove za debate i piknike.
Aktivnost autonomista je odgovarala duhu radikalizma radničke klase koji je u to vrijeme postojao u Čikagu. Radnici, zaposleni i nezaposleni, su se sukobili sa policijom tokom nekoliko štrajkova, uključujući i štrajk željezničara (Great Railway strike) iz 1877. godine, koji je bio i prvi (generalni) divlji štrajk u istoriji SAD. Suočeni sa brutalnom policijskom represijom i brojnim ubistvima, da bi se odbranilo, radništvo je formiralo (na)oružane milicije. Lehr-und-Wehr Verein, Jaeger Verein, Bohemian Sharpshooters i Irish Labor Guards su pod oružjem, u uniformama, marširali ulicama tokom proslava u čast Pariške komune.
George Engel i Adolph Fischer su uhapšeni 4. maja 1886. godine, zbog učešća u prvomajskim demonstracijama, i osuđeni na smrt. “Nijedna sila na ovom svijetu ne može oteti radniku njegovo znanje o tome kako da napravi bombe - a to znanje on ima!” rekao je Engel u svojoj izjavi.
Emma Goldman je bila jedna od tih anarhistkinja. Godine 1890. Emma je upoznala članove/članice Autonomne grupe koji su se u Njujork doselili iz Londona. Emma je počela čitati “Die Autonomie” i zaključila je da je to bliže njenoj ideji anarhizma, nego “Freiheit” koji je radio Johann Most, jer je naglašavao nezavisnost individua i grupa.
Insurekcionistički anarhistički pokret se ukoro razvio i među italijanskim imigrantima u Americi. Godine 1898. Giuseppe Ciancabilla se preselio u Paterson (New Jersey), poslije učešća u oružanoj borbi u Grčkoj, bijega iz Italije, i protjerivanaj iz Švajcarske i Francuske gdje je okarakterisan kao “opasan anarhist”. U Patersonu je pisao za anarhističke novine "La Questione Sociale". Kasnije se preselio u West Hoboken, gdje je pokrenuo žurnal "L'Aurora" i preveo Kropotkinovu knjgu ("Conquest of Bread") na italijanski jezik. Poslednje godine života proveo je u San Francisku, gdje je objavljivao žurnal "Protesta Umana".
Kroz svoju aktivnost u SAD pozivao je na anarhističku borbu zasnovanu na neformalnim organizacijama. “Mi ne stvaramo nepromjenjljive programe i ne stvaramo male ili velike stranke. Mi se okupljamo spontano, i ne sa stalnim kriterijumom, već u skladu sa trenutnim afinitetima za određene ciljeve, (stalno) mijenjamo te grupe čim cilj zbog koga smo se udružili prestane da postoji, a drugi ciljevi i potrebe se javljaju i razvijaju u nama i tjeraju nas da tražimo nove saradnike - ljude koji razmišljaju kao i mi u određenim okolnostima” pisao je.
Italijanski anarhista Luigi Galleani je 1901. godine prešao u Paterson i preuzeo žurnal "La Questione Sociale" (na kojem je radio, kraće vrijeme , i Malatesta). Učestvovao je u štrajku tekstilaca (Paterson, 1902. godine) kada je i ranjen u sukobu sa policijom. Optužen je za “podsticanje nereda” zbog čega je pobjegao u Kanadu ali se kasnije vratio u SAD, u grad Barre (Vermont), gdje je živio pod lažnim imenom. Tamo se pridružio anarhističkoj grupi koju su 1894. godine osnovali kamenoresci, a pokreće i novine "Cronaca Sovversiva" (Subversive Chronicle). “Cronaca” postaje tačka okupljanja za italijanski insurekcionistički anarhistički pokret širom zemlje odnosno za grupe afiniteta koje su nastajale u mnogim gradovima.
Ove neformalne organizacije su, pored ostalih, činile: Gruppo Autonomo - East Boston; Gruppo Diritto all'Esistenza (Straight to Existence) i Gruppo L'Era Nuova (New Era) - Paterson; Gruppo I Liberi (The Free Ones) - New Britain; Gruppo Anarchicho - Youngstown (Ohio); Francisco Ferrer Circle - Milwaukee; Gruppo Demolizione (anarhisti rudari) - Latrole (Pennsylvania); Gruppo Gaetano Bresci (anarhista koji je u Italiji ubio kralja Umberta) - East Harlem (New York City); Gruppo Liberta – Needham (Massachusets); španska anarhistička grupa “Grupo Ariete” - Buffalo (New York), kao i Grupo Pro Prensa (New York City). Ove grupe su sebe smatrale anarho-komunističkim, ili “anarhistima bez pridjeva” i stvarale su beskompromisni oblik borbe suprostavljajući samoopredeljenje i direktnu akciju u odnosu na standardizaciju i jednolikost.
Stariji anarhisti insurekcionisti, neki i sa porodicama, koji nisu mogli direktno učestvovati u oružanim borbama odigrali su aktivnu ulogu tako što su otvarali svoje domove za grupe afiniteta, obezbjeđivali resurse i skloništa za anarhiste koji su bježali od zakona.
Članovi pokreta su u potpunosti dolazili iz “redova” radničke klase. U Njujorku su bili radnici tekstilne industrije ili građevinari. U Patersonu su radili u fabrici svile. U Tampi i Filadelfiji su proizvodili cigarete. Bili su rudari u Vermontu, Pensilvaniji, Ohaju i Ilinoisu, i bili su berberini, krojači, zidari i mehaničari u Čikagu, Detroitu, San Francisku i Los Anđelesu.
Takođe su činili aktivan dio anarhističke kulturne “scene”, pozorišnih i drugih trupa. Održavani su koncerti/igranke, predavanja u anarhistčkim kućnim klubovima i slobodnim školama, putovali su kroz divljinu, preko rijeka i planina. U to vrijeme je bilo oko 100 italijanskih anarhističkih izdanja koja su se distribuirala širom SAD.
Poznati anarhistički mučenici Sacco i Vanzetti bili su aktivni članovi ovog pokreta i pisali su za novine “Cronaca Sovversiva”.
“Obojica su, moram naglasiti, bili militantni i zagovarali su nepopustljivu borbu protiv vlade i kapitala. Daleko od toga da su bili nevini sanjari - kako su ih često opisivali oni koji su ih podržavali - oni su pripadali onoj “struji” anarhističkog pokreta koja je zagovarala nasilnu pobunu i oružanu osvetu, što je uključivalo upotrebu dinamita i ubistva. Takve aktivnosti, smatrali su, bile bi odgovor na monstruozno nasilje države”, napisao je Paul Avrich u svojoj knjizi “Sacco and Vanzetti - the Anarchist Background"
Sacco i Vanzetti nisu sjedili “sa strane”, niti su se ograničavali samo na propagandni rad, već su igrali aktivnu ulogu u Hopedale štrajku 1913. godine, kao i 1916. godine u štrajku u gradu Plymouth, gdje je došlo do spontanog štrajka u fabrici u kojoj je Vanzetti nekada radio. Borio se sa štrajkačima, učestvovao je u marševima, držao govore i pisao o borbi u magazinu “Cronaca Sovversiva”. Predstavnici AFL-a (American Federation of Labour) i IWW-a (Industrial Workers of the World) su se pojavili u gradu i pokušavali su da pridobiju radnike za svoje organizacije ali ih je radništvo odbilo.
Vanzetti i ostali anarhisti su se aktivno suprostavljali mješanju sindikata, i pisali su da je sam štrajk osnovni izraz klasne borbe i da nije predmet određene organizacije ili teorije. Vanzetti je hvalio radnička odbijanja da ih (sindikati) zastupaju, i smatrao je da značajna promjena može doći samo kroz akciju samih radnika. Štrajkači su dobili povećanje plate za jedan dolar, ali je Vanzetti urgirao da se borba nastavi.
Od početka svjetskog rata 1914. godine, italijanski anarhisti su agitovali protiv tog rata i objavljivali su članke sa sloganima kao što su “protiv rata, protiv mira, za revoluciju”. Kada je maja 1917. godine stupio na snagu “Military Registration Act” oko 60 italijanskih anarhista, uključujući i Sacco-a i Vanzetti-a, se preselilo u Monterrey (Meksiko) da bi izbjegli regrutaciju. Najvjerovatnije je da su vrijeme u Monterrey-u provodili planirajući i spremajući se za oružanu borbu. U novembru su se vratili u Ameriku.
Po povratku u SAD, italijanski anarhisti insurekcionisti su pretrpjeli talas policijskog nasilja pošto su napali pro-američki skup u malom gradu, kada je bomba eksplodirala u policijskoj stanici. Ella Antolini, jedna od značajnijih članica pokreta, je uhapšena jer je prenosila dinamit. Ona je u potpunosti odbila da sarađuje sa vlastima, da im pruži bilo kakve informacije pa je zbog toga i pritvorena. U zatvoru je upoznala Emu Goldman, i njih dvije su postale prijateljice.
Sacco i Vanzetti su uhapšeni, okovani i ubijeni, ali se anarhisti insurekcionisti nisu predali uprkos represiji već su pokrenuli seriju napada protiv velikih kapitalista u znak odmazde.
Danas, su anarhisti insurekcionisti aktivni u SAD, Italiji, Španiji, Grčkoj, Čileu, Argentini, Kanadi i drugdje u svijetu.
Virus
May 19, 2004
Insurrectionary Anarchists of the Coast Salish Territories
(Vancouver, Canada)