Neke napomene o insurekcionističkom anarhizmu
Insurekcionistički anarhizam nije ideološko rješenje za sve društvene probleme, roba na kapitalističkom tržištu ideologija i mišljenja (stavova), već neprekidna praksa koja ima za cilj da stane na put dominaciji države i produženju kapitalizma kome su analize i diskusije potrebne da bi napredovao. Mi ne gledamo u neko idealno društvo niti nudimo sliku utopije za javnu potrošnju. Kroz istoriju, mnogi anarhisti, osim onih koji su vjerovali da će se društvo razviti do tačke kada država neće biti potrebna, su bili anarhisti insurekcionisti. Najjednostavnije, to znači da država neće prosto odumrijeti, pa prema tome anarhisti moraju napasti jer čekanje je poraz; ono što je potrebno je otvorena pobuna i širenje subverzije među onima koji su eksploatisani i isključeni (izopšteni, engl. excluded – dalje u tekstu isključeni). Ovim tekstom iznosimo nekoliko opštih zaključaka koje smo mi i neki drugi anarhisti insurekcionisti izvukli iz opšteg problema: ako država neće sama nestati, kako ćemo onda privesti kraju njeno postojanje? To su, dakle, u osnovi praksa i fokusiranje na organizovanje napada. Ove napomene nikako nisu zatvoren i gotov proizvod; nadamo se da su one dio tekuće diskusije, i svakako pozdravljamo odgovore (zanimljivi odgovori biće objavljeni u sledećem broju “Hot Tide”). Veći dio teksta je preuzet iz starijih brojeva časopisa “Insurekcija” kao i pamfleta koje je objavio “Elephant Editions”.
- DRŽAVA NEĆE PROSTO NESTATI: NAPAD
Država neće “odumrijeti”, kao što izgleda mnogi anarhisti vjeruju, a koji su se ne samo “ukopali” u poziciji čekanja već neki čak i otvoreno osuđuju akcije onih za koje stvaranje novog svijeta zavisi od uništenja starog. Napad je odbijanje posredovanja, pacifikacije, žrtvovanja, sporazuma i kompromisa.
Kroz djelovanje i/ili učeći da djelujemo, a ne propagandom, otvorićemo put ka pobuni (insurekciji); iako propaganda ima ulogu da razjasni načine djelovanja. Čekanje nas samo uči čekanju; akcijom učimo kako da djelujemo.
Snaga insurekcije je društvena a ne vojna. Mjera za određivanje (opšteg) značaja revolta nije oružani sukob, već obim (stepen) paralizovanja ekonomije, normalnosti.
- NEZAVISNO, SAMOOPREDJELJENO* DJELOVANJE protiv dirigovanog revolta: od insurekcije do revolucije
(*engl. Self-activity : independent and especially self-determined activity)
Kao anarhistima, revolucija je naš glavni cilj, bez obzira šta činimo ili kojim problemom se bavimo, ali revolucija nije mit koje se koristi kao preporuka. Naročito zbog toga što je to konkretan događaj, koji mora da se gradi svakog dana kroz više skromnijih/sitnijih/manjih (engl. modest) pokušaja, od kojih nemaju svi slobodarske odlike socijalne revolucije u pravom smislu te riječi. Ovi skromniji/sitniji (engl. modest) pokušaji su pobune (insurekcije). U njima ustanak najeksploatisanijih i najisključenijih iz društva, kao i politički najosjetljivijih manjina, otvara put ka mogućem uključenju mnogo šireg sloja eksploatisanih u tok pobune koja može dovesti do revolucije.
Borba se mora razvijati, i na kratkoročnom i na dugoročnom planu. Jasne strategije su potrebne da bi se različite metode mogle koristiti na koordinisan i plodan način.
Autonomne akcije: samoupravljanje borbe znači da su oni koji se bore autonomni u odlučivanju i akcijama; ovo je suprotno organizaciji koja uvijek pokušava da preuzme kontrolu nad borbom. Borbe koje su sintetizovane unutar jedne upravljačke organizacije se lako integrišu u strukture moći današnjeg društva. Samoorganizovane borbe su po prirodi nekontrolisane kada se prošire po društvenom tlu.
- NEKONTROLISANOST (SPONTANOST) vs. kontrolisanii revolt: širenje napada
Nikada nije moguće unaprijed znati ishod neke borbe. Čak i ograničena borba može imati neočekivane posledice. Put od različitih pobuna – ograničenih i zaokruženih – do revolucije se ne može unaprijed garantovati nijednim metodom.
Sistem se ne plaši toliko sabotaža u njemu koliko od njihovog širenja u društvu. Svaki proleterizovani pojedinac koji raspolaže sa, čak, najskromnijim sredstvima može ostvariti svoje ciljeve, sam ili sa drugima. Gotovo je nemoguće da država i kapital proizvedu kontrolni aparat koji djeluje na čitavom društvenom tlu. Svako ko zaista želi da se bori protiv mreže kontrole može da napravi i da svoj teorijski i praktičan doprinos. Pojava prve karike koja nedostaje poklapa se sa širenjem djela sabotaže. (Do tada)Nepoznata praksa društvenog samooslobađanja može se proširiti na sva polja, razbijajući sistem prevencije koji je moć uspostavila.
Male akcije se, dakle, lako ponavljaju i zahtjevaju jednostavna sredstva koja su dostupna svima, i njih je zbog jednostavnosti i spontanosti teško kontrolisati. One ismijavaju i najnaprednija tehnološka dostignuća koristeći ih za kontra-napad.
- “PERMANENT CONFLICTUALITY” vs. posredovanje uz pomoć institucionalnih snaga
“Conflictuality” treba posmatrati kao stalni element u borbi protiv onih koji imaju moć. Borba kojoj nedostaje ovaj element završava se tako što nas gura ka posredovanju uz pomoć institucija, povećava našu naviku da biramo (odlučujemo) i vjerujemo u iluzorno samooslobođenje koje će donijeti neka parlamentarna odluka, sve do vrhunca - aktivnog učešća u eksploataciji nas samih.
Mogu, možda, postojati individualni razlozi za sumnju u ostvarivanje nekog cilja upotrebom sile. Ali kada ne-nasilje dostigne nivo principa i kada se stvarnost počne dijeliti na “dobru” i “lošu”, onda argumenti počinju da gube vrijednost, a na sve se gleda iz ugla pokornosti i poslušnosti. Predstavnici anti-globalističkog pokreta, distancirajući se i optužujući druge, su nam razjasnili bar jednu stvar: da oni svoje principe vide – za koje su duboko vezani – kao zahtjev za upravljanje pokretom u cjelini.
- ILEGALNOST: insurekcija nije samo pljačkanje banaka
Insurekcionistički anarhizam ne predstavlja moralnu lekciju o preživljavanju: svi mi preživljavamo na različite načine, često u kompromisu sa kapitalom, u zavisnosti od naše pozicije u društvu, naših talenata i/ili ukusa. Mi, svakako, ne osuđujemo upotrebu ilegalnih sredstava u borbi za oslobađanje od ropstva (rada za platu) da bi živjeli i nastavili rad na našim projektima, ali takođe nam takođe ilegalizam nije fetiš niti ga pretvaramo u neku vrstu religije sa mučenicima; to je prosto sredstvo, ponekad vrlo dobro.
- NEFORMALNA ORGANIZACIJA; niti profesionalni revolucionari/aktivisti, niti trajne (engl. permanent) organizacije
Od partije/sindikata do samoorganizacije (engl. self-organization):
Postoje značajne razlike u okviru revolucionarnog pokreta: anarhistička naklonjenost kvalitetnoj borbi i njenoj samoorganizaciji, nasuprot autoritarnoj naklonjenosti za masovnost i centralizaciju.
Organizacija je za tačno određene zadatke: zbog toga smo protiv partija, sindikata i trajnih organizacija, jer svi pokušavaju da sintetizuju borbu ali postaju elementi integracije za kapital i državu (engl “and become elements of integration for capital and the state.”). Njihov cilj postaje njihovo postojanje, u najgorem slučaju prvo stvore organizacije, a potom pronađu ili stvaraju metode/načine borbe. Naš cilj je da djelujemo; organizacija je sredstvo. Zbog toga smo protiv povjeravanja akcija ili prakse organizacijama (engl. “we are against the delegation of action or practice to an organization”) potrebne su nam opšte akcije koje vode do insurekcije, a ne borbe kojima se rukovodi. Organizacija ne bi trebala da bude odbrana određenih interesa, već napad na određene interese.
Neformalnu organizaciju čini (ne)određeni broj drugova/drugarica koji su povezani zajedničkim afinitetom; element koji iz toga nastaje je uvijek akcija. Što je širi spektar problema sa kojim se ovi drugovi/drugarice suočavaju u cjelini, veći će biti i njihovi afiniteti. Slijedi da je prava organizacija - mogućnost zajedničkog, efikasnog, djelovanja - npr. onda kada znamo gdje možemo pronaći nekog iz grupe, zajedničko proučavanje, analiza problema, i prelazak na akciju; sve to ima veze sa afinitetima a nikako sa programima, platformama, zastavama i manje ili više kamufliranim partijama. Neformalna anarhistička organizacija je stoga specifična organizacija koja se stvara oko zajedničkih afiniteta.
Anarhistička manjina, eksploatisani (iskorišćeni, izrabljivani) i isključeni:
Mi smo eksploatisani i isključeni (izopšteni, engl excluded), i zbog toga je naš cilj da djelujemo. Ipak neki kritikuju svaku akciju koja nije dio velikog i vidljivog socijalnog pokreta kao što je “djelovanje za proleterijat”. Oni savjetuju analiziranje i čekanje, umjesto djelovanja. Tobože, mi nismo eksploatisani uporedo sa eksploatisanima; naše želje, naš bijes i naše slabosti nisu dio klasne borbe. Ovo nije ništa drugo do još jedno ideološko dijeljenje na eksploatisane i subverzivne.
Aktivna anarhistička manjina nije rob brojevima već nastavlja da djeluje protiv moći čak i onda kada je intenzitet klasnih sukoba na niskom nivou među onima koji su najviše eksploatisani. Anarhističko djelovanje zbog toga ne bi trebalo da ima za cilj organizovanje i odbranu čitave klase eksploatisanih u jednu ogromnu organizaciju da bi sagledali borbu od početka do kraja, već treba da indentifikuje pojedinačne aspekte borbe i da i ih sprovede kroz napad. Takođe treba da se udaljimo od stereotipne slike velikih, masovnih, borbi i koncepta beskrajnog rasta pokreta koji će da dominira i sve kontroliše.
Odnos prema eksploatisanim i isključenim se ne može strukturisati kao nešto što mora izdrži tok vremena; npr. biti zasnovan na rastu do beskrajnosti i otporu/borbi protiv napada eksploatatora (izbraljivača, korsnika). On mora imati smanjenu specifičnu dimenziju, onu koja je bez sumnje napad a ne zaštitnica odnosa.
Možemo početi sa izgradnjom naše borbe tako da se iz stanja revolta* lako može stvoriti i razviti stalni konflikt koji onda može izbiti u prvi plan. Na ovaj način se upostavlja kontakt između anarhističke manjine i određene situacije u kojoj se borba može razviti.
(engl. revolt : 1 : a renouncing of allegiance (as to a government or party); 2 : a movement or expression of vigorous dissent)
- INDIVIDUA I DRUŠTVO: individualizam i komunizam - lažni problem
Spajamo ono što je najbolje u individualizmu i ono što je najbolje u komunizmu. Pobuna (insurekcija) nastaje sa željom individue da pobjegne iz prinudnih i/ili kontrolisanih okruženja, odnosno sa željom individue da ponovo prisvoji mogućnost da stvori život koji joj odgovara. To zahtjeva prevazilaženje jaza koji se nalazi između njih (individua) i uslova koji utiču na njeno postojanje, a većina individua nema mogućnosti da odredi uslove svog postojanja po sopstvenim pravilima.
Individualnost može da se razvija samo tamo gdje je pristup uslovima za opstanak društvena stvarnost. Jednakost pristupa je komunizam; šta će individue činiti sa tim pristupom je na njima i onih oko njih. “Thus there is no equality or identity of individuals implied in true communism. What forces us into an identity or an equality of being are the social roles laid upon us by our present system. There is no contradiction between individuality and communism.”
- MI SMO EKSPLOATISANI (ISKORIŠĆENI, IZRABLJIVANI), mi smo kontradikcija : nemamo vremena za čekanje
Naravno, kapitalizam čine duboke kontradikcije koje ga tjeraju na postupke prilagođavanja i evolucije koje su usmjerene na zaobilaženje periodičnih kriza koje ga muče; ali ne možemo se uspavati dok čekamo na ove krize. Kada se dese one će biti dobrodošle ako odgovaraju elementima koji su potrebni za ubrzavanje insurekcionističkog procesa. Kao eksploatisani, međutim, mi smo osnovna kontradikcija za kapitalizam. Zbog toga je vrijeme uvijek zrelo za insurekciju, kao što možemo primjetiti da je čovječanstvo moglo dokrajčiti postojanje države u bilo kom trenutku svoje istorije. Prekid neprekidne reprodukcije ovog sistema eksploatacije i ugnjetavanja je oduvijek bio moguć.