Spomenik homoseksualcima

Berlin -- U Berlinu, kraj Brandenburške kapije, otkriven je spomenik homoseksualcima stradalim u vreme nacističke diktature Adolfa Hitlera. Spomenik su otkrili državni ministar sa kulturu u saveznoj vladi Bernd Nojman i gradonačelnik Berlina Klaus Voverajt. Obeležje je u nesrednoj blizini spomenika posvećenog Jevrejima stradalim u vreme vladavine nacista.

Novootkriveni spomenik je u obliku kocke, a kroz mali krivo urezani prozor može da se vidi video-film koji neprestano ponavlja samo jednu scenu - poljubac homoseksualnog muškog para.

Taj prizor treba da podstakne na preispitivanje o tome koliko su i danas homoseksualci prihvaćeni u nemačkom i svakom drugom društvu.

U vreme nacionalsocijalizma osuđeno je oko 50.000 homoseksualaca (skoro sve samo muškarci), a najmanje 7.000 je život izgubilo u koncentracionim logorima.

Iako je u decenijama posle rata, posebno od kraja 1960-ih, u Nemačkoj usledilo bespoštedno suočavanje sa nacističkom prošlošću i počinjenim zločinima, progon homoseksualaca ostao je dugo tabu-tema.

Odredbe nacističkog krivičnog zakona o homoseksualnosti bile su na snazi do 1969. godine, a presude protiv homoseksualaca iz vremena nacizma poništila je tek socijaldemokratsko-zelena vlada, koja je na vlasti bila od 1998. do 2005. godine.

Ta vlada je 2003. godine i donela odluku o izgradnji spomenika čiji su autori danski umetnici koji žive u Berlinu, Ingar Dragset i Mihael Elmgren.

Njih dvojica su uoči otkrivanja spomenika kritikovala i to što državni ministar Nojman na pozivnicama za današnju ceremoniju nije štampao i ključni "deo" spomenika - video-scenu muškaraca koji se ljube, već su karte bezlično dizajnirane, bez slike, u sivoj i beloj boji.

Portparol državnog ministra za kulturu protumačio je da je tako urađeno jer scena pokazuje samo muškarce i jer bi se homoseksualno opredeljene žene osećale izopštenima. No, autori spomenika su ostali pri stavu da "ljudi homoseksualce danas prihvataju, ali ne žele da ih vide".