Azija na Festu

Na ovogodišnjem Festu, u okviru programa FantAzija, biće prikazano sedam filmova nagrađivanih na brojnim festivalima

Priča o velikim uspesima koje u novije vreme postiže azijska kinematografija do naših ljubitelja filma stiže posredstvom glasova sa prestižnih festivala. Upoznavanje (filmskih) tajni tog ogromnog kontinenta najčešće je osuđeno na površnost i povlađivanje opštim mestima, pa je svaka olakšica u vidu preseka kroz aktuelnu produkciju dragocena.

Na ovogodišnjem Festu, na primer, u okviru programa FantAzija videćemo sedam filmova: „Vreme“ Kim Ki-duka, „Zakletva“ Čeng Kai Gea, „U vožnji sa ljubavnikom moje žene“ Kim Tai-sika, „Opera Java“ Garina Nugroha, „Priča o Pao“ Kvang Haingoa, „Kletva 2“ Takašija Šimizua i „Nikad ne reci zbogom“ Karana Džohara. U ostalim programima biće prikazano još nekoliko azijskih filmova među kojima se izdvaja ostvarenje Žija Žang Kea „Mrtva priroda“, koje je nagrađeno Zlatnim lavom na festivalu u Veneciji 2006. godine.

Najviše se očekuje od Južnokorejaca

Organizatori Festa su, inače, u medijima često kritikovani zbog insistiranja na egzotičnim iranskim i kineskim filmovima, čak i onda kada su osvajali nagrade na velikim festivalima i kada zbir ostvarenja iz tih zemalja nije prelazio broj prstiju jedne ruke. Publika je, međutim, koristila jedinstvenu priliku da upozna ekskluzivna dela, pa su se tako, zahvaljujući Festu, reditelji poput Žanga Jimoua, Kim Ki-duka, Čena Kai Gea, Abaza Kijarostamija, Tsai Ming-lianga ili Park Čan-vuk izborili za kultni status i u Srbiji.

Neki od tih favorita biće prisutni i na ovogodišnjem Festu. Najviše se očekuje od južnokorejskih filmova („Vreme“ i „U vožnji sa ljubavnikom moje žene“). Pre sedam godina na Festu su prikazana četiri južnokorejska filma i od tada ne prestaje interes beogradske manifestacije za tu kinematografiju. Južnokorejci imaju snažan filmski centar sa razvijenom i profilisanom žanrovskom produkcijom dostojnom holivudskih standarda, a ovoga puta akcenat će biti na intimističkim ostvarenjima vrhunske stilizacije.

Industrijski „dodir“ imaju i filmovi nastali u Indiji. Privlačnost tzv. bolivudskog mjuzikla odavno je prepoznata na velikim filmskim tržištima. Od kraja solidarnosti nesvrstanih zemalja skoro da nema bolivudskih filmova u našim bioskopima, pa je susret sa ostvarenjem Karana Džohara „Nikad ne reci zbogom“ prilika za podsećanje na indijske mjuzikle koji plene raskošnom scenografijom, kostimima i muzikom, čak i onda kada su priče i psihologizacija likova duboko ukorenjeni u lokalni milje.

Spoj japanskog i američkog horora

Već više od pola veka važna je i relacija koju uspostavljaju američki i japanski film, uz povremeno posredništvo Evropljana. Japanci su uspeli da kreiraju niskobudžetne horor filmove čiji je uticaj oplemenio i američki horor. Posle uspeha serijala „Ring“ i filma „Tamna voda“, još boljoj simbiozi japanskog i američkog horora zapažen prilog dao je i Takeši Šimizu, koji je nakon japanskih verzija priče „Kletva“ sada realizovao i američke.

Filmski trezor

Prestižni azijski reditelji (pogotovo) oni iz Hongkonga, specijalizovani za akcione filmove, među kojima se izdvajaju Džon Vu i Ringo Lam) preplavili su Sjedinjene Američke Države. Šansu u Holivudu dobio je i Čen Kai Ge, što je okrnjilo njegov artistički autoritet, koji je morao da spasava povratkom kineskoj mitologiji u filmu „Zakletva“.

Koliko je dubok azijski filmski trezor verovatno nikad nećemo saznati. Ono što nam preostaje je susret sa povremenim dragocenostima koje se umreže u globalizacijske kulturne procese.